آموزش پرامپت‌نویسی برای ChatGPT؛ از دستور ساده تا جواب حرفه‌ای

خیلی‌ها بعد از چند بار کار با ChatGPT به این نتیجه می‌رسند که «جواب‌هایش کلی است». در بیشتر مواقع مشکل از خود ابزار نیست، از درخواست ماست. ChatGPT فقط چیزی را می‌داند که در پیام شما نوشته شده؛ اگر هدف، مخاطب و شکل خروجی را نگویید، مجبور است حدس بزند و حدسش معمولاً یک جواب عمومی است.

به متنی که برای ChatGPT می‌نویسید «پرامپت» می‌گویند. در این راهنما یاد می‌گیرید پرامپت را طوری بنویسید که از همان بار اول جواب دقیق‌تری بگیرید. اگر هنوز با خود ابزار آشنا نیستید، اول مقاله‌ی ChatGPT چیست و چه کاربردی دارد را بخوانید.

پرامپت خوب از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود؟

یک پرامپت کامل معمولاً پنج بخش دارد. لازم نیست همیشه همه را بنویسید، اما هر کدام را که اضافه کنید جواب دقیق‌تر می‌شود:

1. نقش: از ChatGPT بخواهید از زاویه‌ی یک متخصص جواب بدهد. مثلاً «تو یک معلم ریاضی دبیرستان هستی».
2. هدف: دقیق بگویید چه می‌خواهید. «یک ایمیل بنویس» کلی است؛ «یک ایمیل کوتاه برای عقب انداختن جلسه‌ی فردا بنویس» دقیق است.
3. زمینه: اطلاعاتی که ChatGPT از آن خبر ندارد: مخاطب کیست، چه چیزی قبلاً اتفاق افتاده، محدودیت‌ها چیست.
4. قالب خروجی: طول، لحن، زبان و شکل جواب. مثلاً «در قالب جدول»، «حداکثر ۱۰۰ کلمه»، «با لحن رسمی».
5. مثال: اگر نمونه‌ای از جواب دلخواه دارید، آن را بدهید. یک مثال از ده جمله‌ی توضیح بیشتر کار می‌کند.

مقایسه‌ی یک پرامپت ضعیف و قوی

پرامپت ضعیف:

پرامپت قوی:

پرامپت دوم نقش، هدف، زمینه و قالب را مشخص کرده؛ برای همین جوابش تقریباً آماده‌ی استفاده است.

چند الگوی پرامپت برای کارهای رایج

نوشتن و ویرایش متن

ترجمه

خلاصه‌سازی

کدنویسی

اگر بیشتر برای برنامه‌نویسی از هوش مصنوعی استفاده می‌کنید، مقاله‌ی کدام ابزار هوش مصنوعی برای برنامه‌نویسی بهتر است را هم ببینید.

تکنیک‌هایی که جواب را بهتر می‌کنند

کار را قدم‌به‌قدم بخواهید

برای سؤال‌های پیچیده (محاسبه، برنامه‌ریزی، تحلیل) بنویسید «قدم‌به‌قدم فکر کن و هر مرحله را توضیح بده». این کار احتمال خطا را کم می‌کند و اگر جایی اشتباه شد، راحت‌تر پیدایش می‌کنید.

از ChatGPT بخواهید سؤال بپرسد

اگر خودتان هم مطمئن نیستید چه اطلاعاتی لازم است، بنویسید: «قبل از جواب دادن، هر سؤالی لازم داری از من بپرس.» ChatGPT اطلاعات کم را می‌پرسد و جواب نهایی دقیق‌تر می‌شود.

گفتگو را ادامه دهید

لازم نیست همه‌چیز در یک پیام باشد. جواب اول را بگیرید و بعد اصلاحش کنید: «کوتاه‌ترش کن»، «مثال دوم را حذف کن»، «لحن را صمیمی‌تر کن». ChatGPT پیام‌های قبلی همان گفتگو را به خاطر دارد.

محدودیت‌ها را صریح بگویید

اگر چیزی را نمی‌خواهید، صریح بنویسید: «از کلمه‌های انگلیسی استفاده نکن»، «عدد و آمار از خودت نساز». مخصوصاً درباره‌ی آمار و منبع: ChatGPT ممکن است عدد یا منبعی بسازد که وجود ندارد، پس اطلاعات مهم را همیشه از منبع اصلی چک کنید.

اشتباه‌های رایج در پرامپت‌نویسی

• درخواست‌های چندگانه در یک جمله: «یک مقاله بنویس، ترجمه‌اش کن و خلاصه‌اش هم بده» را به چند پیام جدا تبدیل کنید.
• فرض اینکه ChatGPT شما را می‌شناسد: اسم کسب‌وکار، مخاطب و هدفتان را بنویسید.
• نگفتن قالب خروجی: اگر جدول می‌خواهید، بگویید جدول.
• دادن اطلاعات محرمانه: رمز عبور، اطلاعات بانکی و اطلاعات شخصی مشتریان را در پرامپت ننویسید.

پرامپت‌نویسی در نسخه‌ی رایگان و پولی

این تکنیک‌ها در هر دو نسخه کار می‌کنند. تفاوت نسخه‌ی پولی بیشتر در مدل‌های قوی‌تر، محدودیت پیام بالاتر و امکاناتی مثل تحلیل فایل و ساخت تصویر است. اگر روزانه و جدی با ChatGPT کار می‌کنید، مقاله‌ی ChatGPT Plus چیست و چه مزایایی دارد به تصمیم‌گیری کمک می‌کند. برای تهیه‌ی اکانت هم می‌توانید از صفحه‌ی اکانت ChatGPT شروع کنید.

جمع‌بندی

پرامپت خوب لازم نیست طولانی باشد؛ کافی است نقش، هدف، زمینه و قالب خروجی را روشن کنید و در صورت امکان یک مثال بدهید. بعد گفتگو را ادامه دهید و جواب را قدم‌به‌قدم به چیزی که می‌خواهید نزدیک کنید. چند بار که این ساختار را تمرین کنید، تفاوت کیفیت جواب‌ها را به‌وضوح می‌بینید.