آنچه در این مقاله می‌خوانید
آموزش پرامپتنویسی یعنی یاد بگیرید خواسته خود را طوری بنویسید که مدل هوش مصنوعی دقیقاً بفهمد چه می‌خواهید. پرامپت همان متنی است که به دستیار می‌دهید. تفاوت پاسخ متوسط و پاسخ عالی، بیشتر وقت‌ها نه در ابزار است و نه در پلن، بلکه در همین چند خط است.
خلاصه سریع
- بگویید چه می‌خواهید، برای چه کسی و در چه قالبی.
- زمینه بدهید؛ مدل ذهن شما را نمی‌خواند.
- نمونه نشان دهید.
- پاسخ اول را نقطه شروع بدانید و اصلاح بخواهید.
چرا پرامپت مهم است؟
مدل بر اساس متنی که می‌دهید، محتمل‌ترین ادامه را می‌سازد. درخواست کلی، پاسخ کلی می‌آورد. مقایسه کنید:
| درخواست ضعیف | درخواست خوب |
|---|---|
| درباره قهوه بنویس | برای صفحه محصول یک فروشگاه اینترنتی، متنی ۱۰۰ کلمه‌ای درباره قهوه عربیکای اتیوپی بنویس؛ مخاطب تازه‌کار است، لحن صمیمی باشد و به طعم و روش دم‌آوری اشاره کند |
هشت اصل
۱. هدف را روشن بگویید
با فعل مشخص شروع کنید: خلاصه کن، مقایسه کن، بازنویسی کن، فهرست بده.
۲. زمینه بدهید
مخاطب کیست؟ متن کجا استفاده می‌شود؟ چه چیزی را از قبل می‌دانید؟ هر چه زمینه بیشتر، پاسخ مرتبط‌تر.
۳. نقش تعیین کنید
«مثل یک ویراستار سخت‌گیر این متن را بررسی کن.» نقش، سطح و زاویه پاسخ را تنظیم می‌کند.
۴. قالب خروجی را مشخص کنید
جدول، فهرست، تعداد کلمه، سرتیترها، زبان. اگر نگویید، مدل خودش حدس می‌زند.
۵. نمونه بدهید
یک یا دو نمونه از خروجی دلخواه، بهتر از ده خط توضیح است.
۶. محدودیت‌ها را بنویسید
چه چیزی نباید باشد: «از اصطلاح تخصصی استفاده نکن»، «بیشتر از پنج مورد نباشد».
۷. کار بزرگ را خرد کنید
به جای «یک مقاله کامل بنویس»، اول طرح کلی، بعد هر بخش جدا.
۸. بازخورد بدهید
«بخش دوم خیلی کلی است؛ با یک مثال واقعی دوباره بنویس.» گفت‌وگو را ادامه دهید.
یک الگوی آماده
| بخش | نمونه |
|---|---|
| نقش | تو مشاور تحصیلی هستی |
| زمینه | من دانشجوی سال دوم مهندسی‌ام و در درس آمار ضعیفم |
| کار | برنامه مطالعه چهارهفته‌ای بنویس |
| قالب | جدول هفتگی با روزی یک ساعت |
| محدودیت | فقط منابع رایگان فارسی یا انگلیسی ساده |
| معیار موفقیت | در پایان باید بتوانم تمرین‌های فصل آزمون فرض را حل کنم |
فنون پیشرفته‌تر
- فکر کردن قدم به قدم: برای مسئله‌های منطقی بخواهید پیش از پاسخ، مراحل را بنویسد. مدل‌های استدلالی این کار را خودشان می‌کنند.
- پرسیدن از شما: «پیش از شروع، هر پرسشی لازم است بپرس.»
- چند نسخه: «سه نسخه با لحن متفاوت بده.»
- نقد خود: «پاسخ خودت را بررسی کن و ضعف‌هایش را بگو.»
- جدا کردن متن از دستور: متنی را که باید پردازش شود میان علامت نقل‌قول یا خط جدا بگذارید.
- دستور ثابت: دستورهای تکراری را در تنظیمات سفارشی یا پروژه ذخیره کنید.
نمونه‌های کاربردی
خلاصه‌سازی
«متن زیر را در پنج نکته برای مدیری که وقت ندارد خلاصه کن. اعداد را حذف نکن. در پایان، یک جمله درباره اقدام پیشنهادی بنویس.»
ایمیل
«ایمیلی کوتاه و مودبانه به استاد بنویس و درخواست تمدید یک‌هفته‌ای مهلت پروژه بده. دلیل: بیماری. لحن رسمی، کمتر از ۱۲۰ کلمه.»
یادگیری
«قضیه بیز را با یک مثال پزشکی توضیح بده، سپس دو تمرین بده و منتظر پاسخ من بمان.»
کدنویسی
«این تابع پایتون خطای زیر را می‌دهد. علت را توضیح بده، نسخه اصلاح‌شده را بنویس و بگو چطور آزمایشش کنم.»
پرامپت برای تصویر و ویدیو
در ابزارهای تصویری، توصیف بصری مهم است: موضوع، محیط، نور، زاویه دوربین، سبک. انگلیسی نتیجه بهتری می‌دهد. جزئیات در Midjourney چیست و Kling AI چیست.
خطاهای رایج
| خطا | نتیجه | اصلاح |
|---|---|---|
| درخواست یک‌خطی کلی | پاسخ کلیشه‌ای | زمینه و قالب |
| چند کار در یک پیام | بخش‌هایی جا می‌ماند | یکی‌یکی |
| پذیرفتن پاسخ اول | کیفیت متوسط | بازخورد |
| اعتماد به اعداد و منابع | خطای واقعی | بررسی |
| دستورهای متناقض | سردرگمی | اولویت را بگویید |
| وارد کردن اطلاعات محرمانه | خطر افشا | حذف یا ناشناس‌سازی |
فارسی یا انگلیسی؟
برای متن فارسی، فارسی بنویسید و زبان خروجی را مشخص کنید. برای کارهای فنی و تصویرسازی، انگلیسی دقیق‌تر است. می‌توانید دستور را فارسی بنویسید و بخواهید خروجی انگلیسی باشد.
ابزارها تفاوت دارند؟
اصول یکی است، ولی هر مدل سلیقه خودش را دارد. راهنماهای رسمی را ببینید: راهنمای پرامپتنویسی OpenAI. معرفی ابزارها: ChatGPT چیست، Claude چیست و Gemini چیست. کاربردهای تخصصی در بهترین هوش مصنوعی برای تولید محتوا و بهترین هوش مصنوعی برای دانشجویان.
اگر به سقف نسخه رایگان می‌خورید، صفحه خرید اکانت ChatGPT را ببینید.
خرید اشتراک با پرداخت ریالی
پرداخت اشتراک این ابزارها از ایران با کارت بانکی داخلی ممکن نیست. در آوین آیدی اشتراک را با پرداخت ریالی می‌خرید و اطلاعات ورود را در پنل کاربری تحویل می‌گیرید؛ با گارانتی فعال‌سازی و پشتیبانی تیکتی. همه ابزارها در صفحه خرید اکانت هوش مصنوعی و مراحل سفارش در چگونه سفارش دهیم.
جمع‌بندی: آموزش پرامپتنویسی
آموزش پرامپتنویسی در یک جمله: مثل این بنویسید که کار را به همکاری باهوش ولی ناآشنا با موضوع می‌سپارید. هدف، زمینه، قالب و نمونه بدهید، کار بزرگ را خرد کنید و با بازخورد، پاسخ را بهتر کنید. با چند بار تمرین، این روش به عادت تبدیل می‌شود.
سوالات متداول
اصول مشترک است؛ جزئیات هر ابزار کمی فرق دارد.
پرامپت دقیق بهتر است؛ بلندی به خودی خود مزیت نیست.
برای متن فارسی خیر؛ برای تصویر و ویدیو انگلیسی بهتر است.
به عنوان الگو بله، ولی باید با نیاز خودتان تنظیم شوند.
مهارتی است که در بیشتر شغلها به کار میآید؛ کمتر به شکل شغل مستقل.
آوین آیدی
اپل آیدی شخصی، به نام خودتان
- ساخته‌شده با ایمیل شما
- گارانتی مکتوب
- تحویل کمتر از ۳۰ دقیقه